Apel do pracodawcy – niepełnosprawność niejedno ma imię

Opublikowane przez Redakcja SOD w dniu

Pomysł na temat, który chcę poruszyć, wpadł mi do głowy podczas przygotowywania materiałów o sytuacji osób z niepełnosprawnością na rynku pracy. Przypomniałam sobie wtedy, jak duży problem mają niektóre osoby z wyobrażeniem sobie człowieka z niepełnosprawnością w pracy. Jako pracownika, efektywnego, skutecznego.

W trakcie rozmów nt. rynku pracy ON padają, na przykład takie pytania i sformułowania:

“No, ale jak? Aaaaa, no tak, przecież teraz można robić dużo na komputerze… “
“Ale… co miałaby robić taka osoba? Nie wszędzie jest podjazd”
A wtedy ja spokojnym tonem odpowiadam… “Osoba niepełnosprawna to NIE TYLKO osoba na wózku…”

Dziś właśnie o tym chcę napisać… O definicji niepełnosprawności, o jej rodzajach, a także o tym, jakie branże – i konkretniej – zawody, prace mogą wykonywać osoby z niepełnosprawnością  (pewnie WSZYSTKIE)  w zależności od schorzenia/niepełnosprawności. 

Swoje słowa kieruję głównie do przedsiębiorców, osób, które zatrudniają pracowników, pracodawców, choć myślę, że i same osoby z niepełnosprawnością mogą odnaleźć tu pewną wartość.

Nie martwcie się, nie będę opisywać każdej jednostki chorobowej – na to nie starczyłoby mi godzin ani lat… No, to co? Zaczynamy?
Niepełnosprawność – a co to? 
Zacznę mało naukowo, bo napiszę, że niepełnosprawność, to taka niepełna sprawność… Brak całkowitej sprawności, jakiś ubytek na zdrowiu, fizycznym, umysłowym albo psychicznym.
Tak! I tu mamy pierwszą niespodziankę – tej całej “niepełnosprawności” może wcale nie być widać!

I nie – to wcale nie oznacza, że musisz teraz znacznie uważniej przyglądać się kandydatom do pracy. Oznacza to, że w Twojej firmie może być zatrudniona osoba niepełnosprawna, ale o tym nie wiesz. Być może dlatego, że ta osoba uznała, że sama informacja o tym mogłaby ją zdyskwalifikować, a jej schorzenie absolutnie nie wpływa na jej kompetencje.

A teraz bardziej formalnie… W Karcie Praw Osób Niepełnosprawnych z 1997 roku piszą, że osoba niepełnosprawna to taka, której sprawność fizyczna, psychiczna lub umysłowa trwale lub okresowo utrudnia, ogranicza lub uniemożliwia naukę, pracę, pełnienie ról społecznych oraz życie codzienne.

I komentarz 😁:

Niepełnosprawność, jako, że to jakiś “ubytek” w zdrowiu, w jakimś stopniu zawsze ma wpływ na życie codzienne i tę całą resztę. A owy wpływ może być, zarówno pozytywny (zmiana wartości, stylu życia, docenienie czasu, itp.), jak i negatywny. Nie zgodzę się jednak, że ZAWSZE utrudnia czy ogranicza w każdej wymienionych kategorii.

Gatunek ludzki ma tę umiejętność, że jeśli nie może wykonać czynności A w jeden, tradycyjny sposób, wykona ją inaczej, nie naruszając jakości. A co więcej – niekoniecznie uzna to za utrudnienie.

A na dokładkę:

tak, jak ludzie różnią się pod względem kompetencji, inteligencji, siły, wzrostu, szybkości liczenia i pojemności pamięci, tak samo różnią się pod względem sprawności. Są mniej i bardziej sprawni. I to byłoby na tyle w kwestii definiowania pojęć.

Rodzaje i stopnie niepełnosprawności
Po zaznajomieniu się z tym, czym jest niepełnosprawność, przejdę do omówienia jej rodzajów i stopni.
Osoba może stać się niepełnosprawna, gdy pojawi się u niej:
  • Choroba neurologiczna, w tym neurodegeneracyjne (Stwardnienie rozsiane (SM), Mózgowe porażenie dziecięce (MPD), udar mózgu, epilepsja, choroba Alzheimera i demencje, choroba Parkinsona), 
  • Niepełnosprawność ruchową, np. na skutek wypadku, chorób reumatycznych, 
  • Niepełnosprawność intelektualną (autyzm, Zespół Downa),
  • Choroba układu oddechowego i krążenia (choroby serca, astma),
  • Niepełnosprawność narządu wzroku i głuchoślepota,
  • Niepełnosprawność słuchu i/lub mowy,
  • Schorzenie metaboliczne (cukrzyca, choroba Leśniowskiego-Crohna),
  • Choroba układu moczowo-płciowego,
  • Choroba rzadka/genetyczna,
  • Choroba psychiczna (depresja, uzależnienia),
  • Nowotwór,
  • Otyłość.

W zależności od zaawansowania choroby, jej wpływu na funkcjonowanie w świecie, orzeka się jeden z trzech stopni niepełnosprawności – od lekkiego do znacznego. Jak można się domyślić, stopień “lekki” oznacza niepełnosprawność w dużo mniejszym stopniu ograniczającą samodzielnie funkcjonowanie, niż stopień znaczny. Warto też wiedzieć, że stopień stopniowi nie równy, co oznacza, że osoba z lekkim stopniem może funkcjonować gorzej niż osoba ze znacznym. Zależy to oczywiście m.in. od osobowości, wykształcenia, wychowania (cech indywidualnych), ale też od porównywanych płaszczyzn.

Formy zatrudnienia osób niepełnosprawnych 
W zależności od rodzaju, stopnia niepełnosprawności i możliwości danej osoby, można wyróżnić różne formy zatrudnienia (zarówno na otwartym rynku pracy, jak i chronionym). Mogą to być:
  • Zatrudnienie na takich samych warunkach, co osoby pełnosprawne,
  • Zatrudnienie wspomagane – dostosowane warunki pracy, możliwość korzystania z asystenta (można dofinansować go z środków PFRON),
  • Telepraca – praca zdalna (częściowo lub całkowicie),
  • Własna działalność gospodarcza lub rolnicza,
  • Zakłady Pracy Chronionej,
  • Zakłady Aktywności Zawodowej,
  • Praca nakladcza.

Nas interesuje rynek otwarty, czyli pierwsze cztere punkty. To pod tym kątem będziemy analizować dalsze możliwości zawodowe osób z niepełnosprawnością.

Propozycje zawodów / sektorów wg niepełnosprawności 

Pomyślałam, że przygotuję parę propozycji zawodów pod kątem danej niepełnosprawności, żeby pokazać, że tak naprawdę jest mnóstwo profesji, w których osoby z niepełnosprawnością mogą się wykazać. Zwłaszcza w dzisiejszych czasach, gdy różne rozwiązania technologiczne nam to umożliwiają.

Osoba z niepełnosprawnością ruchową/neurologiczną
Z odpowiednim dostosowaniem miejsca lub sprzętu, osoby z niepełnosprawnością ruchową mogą wykonywać właściwie większość zawodów, które nie wymagają siły, chodzenia, przenoszenia – praca fizyczna pewnie odpada, choć to też zależy od przypadku.
Może to być zawód związany z IT, finansami, księgowością, obsługą klienta, znajomością języków obcych, marketingiem, grafiką komputerową. Bardziej szczegółowo:
  • prawnik,
  • broker,
  • content designer,
  • copywriter,
  • programista,
  • psycholog,
  • trener/szkoleniowiec,
  • architekt,
  • ekonomista,
  • nauczyciel,
  • tłumacza,
  • konsultanta w biurze obsługi klienta w firmie lub biurze 
  • zegarmistrz, itp.
 
Osoba z niepełnosprawnością wzroku
W związku z tym, że tu najsłabszą stroną jest wzrok, będą to profesje, gdzie nie trzeba podejmować działań na podstawie tego, co się widzi – zawody związane z grafiką raczej mogą być trudne do realizacji.
Poza tym, wszelkie prace komputerowe (gdzie jest zainstalowane specjalne oprogramowanie) będą na pewno świetną opcją. I nie mówię tu o wprowadzaniu danych, a o księgowości, programowaniu (tak, są niewidomi programiści), tłumaczeniu tekstów, pisaniu ich i dodatkowo:
  • masażysta,
  • realizator dźwięku,
  • nauczyciel,
  • komentator,
  • pracownik radia,
  • dziennikarz,
  • telemarketer,
  • doradca klienta (niewidomy sprzedawca w Arkadii), itp.
Osoba z niepełnosprawnością słuchową
Dla osoby niedosłyszącej lub niesłyszącej również jest mnóstwo propozycji. Trzeba tylko pamiętać, że poziom utraty słuchu, a także moment, w którym osoba zaczęła chorować, może też mieć znaczenie. Jeśli chodzi o prace, mogą to być te związane z IT, finansami, księgowością, obsługą klienta (np. konsultant na czacie), marketingiem, grafiką komputerową. Oto inne propozycje:
  • kreślarz, projektant, grafik, programista
  • fotografik, fotograf,
  • (foto)model(ka),
  • operator kamery,
  • kucharz,
  • recenzent, dziennikarz, redaktor, korektor;
  • fryzjer kosmetyczka,
  • analityk finansowy. itp.
Osoba z niepełnosprawnością intelektualną 
Większość osób z niepełnosprawnością intelektualną jest w stanie pracować fizycznie, wykonywać proste prace manualne. Możemy zaproponować następujące prace:
  • pomocnik, np. w piekarni, pralni, kuchni, w kawiarni, itp.
  • magazynier,
  • artysta (malarz, aktor (Piotr Swend)),
  • listonosz, itp.
Listy nie są skończone, gdyż lista zawodów jest baaardzo długa. Cel jest jednak inny – pokazać, że możliwości są. Teraz potrzebujemy chęci.

3 Komentarze

Katarzyna · Grudzień 8, 2018 o 8:36 am

Bardzo dobry artykuł. Sama borykam się z niepełnosprawnością, która nie zmieściła się w żadnej z wymienionych kategorii. Z wykształcenia jestem architektem i fotografem. Oba te zawody wymagają dość dużo pracy przy komputerze. Kiedy kilka lat temu zachorowałam (obrzęk limfatyczny nogi) okazało się że nie mogę siedzieć ani długo stać w miejscu. Przyznano mi stopień umiarkowany. Większość ludzi nawet nie wie że jestem ON ale znalezieniem ambitniejszej pracy nie wymagającej siedzenia graniczy z cudem.
Na studiach uczono mnie, że każdy z nas może się stać trwale lub czasowo niepełnosprawny. Nie w pełni sprawnym można się stać czasowo np. łamiąc nogę, niosąc ciężkie zakupy, pchając wózek z dzieckiem, będąc niewyspanym itd.
Pozdrawiam.

    SOD-JANISZEWSKI · Grudzień 10, 2018 o 12:36 pm

    Dziękujemy za komentarz, Pani Katarzyno 😉
    Właśnie o to chodzi – nie sposób objąć wszystkich chorób istniejącymi kategoriami, zwłaszcza, że co rusz pojawiają się nowe…

    Życzymy powodzenia w znalezieniu wymarzonej posady! W razie pytań, pozostajemy do usług.

    Z wyrazami szacunku,
    Martyna Seklecka

Przystosowanie stanowiska pracy dla pracownika z niepełnosprawnością słuchu – SOD-PAWEŁ JANISZEWSKI · Kwiecień 12, 2019 o 1:48 pm

[…] choć osoby z niepełnosprawnością słuchu mogą spełniać się zawodowo w wielu kierunkach (patrz), utrudnieniem może być dostęp do edukacji, ale i również rozumienie i komunikacja w języku […]

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *