Co pracodawca musi zapewnić pracownikom. Część druga

Opublikowane przez Redakcja SOD w dniu

Dzisiejszy artykuł jest obiecaną przeze mnie kontynuacją artykułu z początku miesiąca: Co pracodawca musi zapewnić pracownikom? Poprzednio zajęłam się sprawami technicznymi, w dzisiejszym znajdziecie trochę wiedzy na temat przerw w pracy, urlopów oraz praw przysługujących rodzicom.

Przerwy

Pracownikowi, przysługuje 15 minutowa przerwa zwyczajowo określana jako „śniadaniowa”. Przysługuje ona osobie, która pracuje co najmniej 6 godzin w ciągu doby. Prawo to, jest bowiem niezależne od wymiaru etatu, w jakim pracownik jest zatrudniony. Jeżeli pracownik jest zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy, ale jego dobowy wymiar czasu wynosi powyżej 6 godzin, może on skorzystać z przerwy. Jeśli warunki zostają spełnione, pracodawca ma obowiązek przyznać przerwę pracownikowi. Nie może ona zostać zniesiona poprzez zawarcie umowy z pracownikiem, aczkolwiek pracodawca ma prawo do określenia ram czasowych, w których dana przerwa ma się odbyć. Czas przerwy jest wliczany do czasu pracy, więc pracownik nie może opuścić w tym czasie miejsca pracy, gdyż ewentualny wypadek podczas takiego wyjścia mógłby nie zostać uznany jako wypadek przy pracy.

Osoba z orzeczoną niepełnosprawnością ma do wykorzystania dodatkowe 15 minut.

Kodeks pracy daje pracodawcy możliwość przyznania jednorazowej przerwy trwającej do 60 min., niewliczającej się w czas pracy. Musi ona zostać wykorzystana na np. posiłek bądź wizytę u lekarza. Rzeczona przerwa może zostać wprowadzona w:

  • układzie zbiorowym pracy, albo
  • regulaminie pracy, albo
  • umowie o pracę, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy

Co do zasady, rzeczona przerwa jest bezpłatna. Jednakże pracodawca w akcie lub w umowie ustanawiającej przedmiotową przerwę może postanowić, iż za czas jej trwania przysługuje wynagrodzenie.

Istnieje również prawo do 5 minutowej przerwy, po każdej przepracowanej godzinie, dla osoby pracującej przed komputerem. Jest ona wliczana w czas pracy.

Prawo do odpoczynku

Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w pięciodniowym tygodniu pracy (7 godzin dziennie i 35 godzin tygodniowo jeśli chodzi o osobę z orzeczoną niepełnosprawnością, chyba, że lekarz wyrazi zgodę na 8 godzinny dzień pracy) w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy. Tygodniowy czas pracy łącznie z godzinami nadliczbowymi nie może przekraczać przeciętnie 48 godzin w przyjętym okresie rozliczeniowym.  Pracownikowi przysługuje w każdym tygodniu prawo do co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku, obejmującego co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego.

Dniami wolnymi z urzędu są:

Dniami wolnymi są:

  • 1 stycznia – Nowy Rok,
  • 6 stycznia – Święto Trzech Króli,
  • pierwszy dzień Wielkiej Nocy,
  • drugi dzień Wielkiej Nocy,
  • 1 maja – Święto Państwowe,
  • 3 maja – Święto Narodowe Trzeciego Maja,
  • pierwszy dzień Zielonych Świątek,
  • dzień Bożego Ciała,
  • 15 sierpnia – Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny,
  • 1 listopada – Wszystkich Świętych,
  • 11 listopada – Narodowe Święto Niepodległości,
  • 25 grudnia – pierwszy dzień Bożego Narodzenia,
  • 26 grudnia – drugi dzień Bożego Narodzenia

a także wszystkie niedziele.

Pracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego. Wymiar urlopu wynosi:

  1. 20 dni – jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat,
  2. 26 dni – jeżeli pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat.

Pracownik ma również prawo raz do roku do 10 dniowego, nieprzerwanego urlopu.

Dodatkowo, pracownik z orzeczoną niepełnosprawnością w stopniu umiarkowanym bądź znacznym ma do wykorzystania dodatkowe 10 dni urlopu wypoczynkowego. Jednakże jeśli osoba ta, nie jest zatrudniona w pełnym wymiarze, dodatkowy urlop ulega proporcjonalnemu zmniejszeniu. Prawo do pierwszego urlopu dodatkowego osoba niepełnosprawna nabywa po przepracowaniu jednego roku po dniu zaliczenia jej do jednego ze wskazanych powyżej stopni niepełnosprawności. Za dzień zaliczenia do stopnia niepełnosprawności należy uznać dzień posiedzenia zespołu orzekającego (data wydania orzeczenia).

Prawo dla rodziców

 Rodzicom przysługuje dodatkowe 2 dni urlopu, w razie potrzeby opieki nad dzieckiem do 14 roku życia. Jednakże, muszą zdecydować, które z nich będzie korzystało z tego prawa, gdyż przysługuje on tylko jednemu z rodziców. Zachowane zostaje prawo do wynagrodzenia.

Urlop macierzyński jest niezbywalnym prawem matki zatrudnionej na umowę o pracę. Łączny czas trwania urlopu macierzyńskiego wynosi:

20 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie;

31 tygodni – w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie;

33 tygodni – w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie;

35 tygodni – w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie;

37 tygodni – w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie,

z czego 14 MUSI zostać wykorzystane.

Z pozostałej części pracownica może zrezygnować czy też podzielić się nią z partnerem.

Urlop ojcowski to urlop, jaki przysługuje pracownikowi – ojcu w wymiarze 2 tygodni kalendarzowych (wliczając w ten okres weekendy oraz ewentualne święta, jak np. 3 maja, wniosek należy złożyć co najmniej 7 dni przed planowanym urlopem).
Urlop tacierzyński przysługuje ojcu, ale dopiero po wykorzystaniu przez matkę co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego (art. 180 § 5 k.p.). Matka dziecka winna jest wówczas złożyć wniosek do swojego pracodawcy o rezygnacji z części urlopu macierzyńskiego najpóźniej na 7 dni przed przystąpieniem do pracy. Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie pracodawcy ojca dziecka potwierdzającego termin rozpoczęcia przez niego urlopu macierzyńskiego. Termin ten powinien przypadać bezpośrednio po terminie rezygnacji z części urlopu przez pracownicę.

Urlop rodzicielski, przysługuje obojgu rodzicom jeśli są zatrudnieni na umowę o pracę. Jego długość przy urodzeniu jednego dziecka wynosi 32 tygodnie (34 tygodnie przy ciąży mnogiej). Może być wykorzystywany jednocześnie przez oboje rodziców, przy czym łączny czas trwania zwolnienia nie może przekroczyć wartości wyżej wskazanej.

Jeśli potrzebujecie bardziej szczegółowych informacji nt. praw rodziców sprawdźcie tutaj.

Mam nadzieję, że artykuł okaże się Wam pomocny 🙂

Katarzyna Kozioł


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *